Ficción con selo galego

A miña idea é que isto que publico hoxe sexa só un bosquexo do post que quero facer cando teña tempo. Hai moito que teño en mente elaborar un repaso pola ficción televisiva galega e hoxe, o Día de Galicia, paréceme unha boa data para intentalo. O problema é que esta entrada, tal e como eu quero facela, leva un traballo que agora mesmo non me chegan as horas do día para acometer. Opto, pois, por publicar un pequeno guion cos títulos máis destacados que irei ampliando.

Os grandes éxitos

• Mareas Vivas (1998-2002). Seguramente a serie galega por excelencia, a máis lembrada e a que marcou un antes e un despois na ficción autonómica. No seu reparto destacaba un dos mellores actores españois dos últimos anos, Luis Tosar, que para moitos sempre seguirá sendo en parte aquel xuíz, Andrés Domínguez, que namoraba á viúva María Ares (Isabel Blanco). Nesta serie iniciouse como actor Martiño Rivas e participaron outros nomes que tampouco son descoñecidos a nivel nacional coma os de Luis Zahera, Miguel de Lira, Sonia Castelo ou a actual concelleira socialista en Vigo Uxía Blanco.  Post sobre esta serie.

A Galicia imprescindible

Hoxe, a modo de celebración do Día de Galicia, publico este post fotográfico con algúns (existen moitos máis, non cabe dúbida, pero había que escoller) dos lugares máis representativos ou dignos de visita na miña terra. Salvo a primeira, son instantáneas collidas de diferentes webs, de xeito que se especifica a procendencia de cada unha delas ao pé. Ollade e gozade:

Praia de Rodas, nas Illas Cíes (Vigo). Foto propia; máis, aquí.

Como cho digo

Leer en castellano

Onte coñecín a través de Twitter unha campaña da Coordinadora de Traballadores de Normalización da Lingua (CTNL) da que me quero facer eco. Baixo o nome de Como cho digo, un grupo de persoeiros populares galegos pertencentes a diferentes ámbitos piden que os medios de comunicación respecten as súas verbas en galego á hora de reflectilas tal cal cando eles escollen esa lingua para expresarse. Isto é, que non se traduzan ao castelán como se fai ás veces.

Nunca Máis

Con dous anos de blog ás miñas costas, cada vez vou notando máis que teño unha especie de "arquivo" persoal para enlazar temas que xa tratei e non repetirme. Pero xa comentei por aquí outra vez que, á marxe disto, teño outro arquivo propio un tanto peculiar que ás veces semella un antecedente deste espazo, na medida en que me servía para escribir o que me petaba: as revistas e xornais manuscritos que facía durante anos, con recortes dos moitos xornais que sempre abundaron na miña casa (vén de lonxe o tema do xornalismo) e rotuladores de cores.

Cando se produciu a catástrofe do Prestige eu tiña quince anos e ó longo de aquel 2002 fixen un anuario (máis de 260 páxinas, o resto si teñen texto e bastante, aínda que as que vou compartir sexan só fotos practicamente) no que incluín moito espazo dedicado a aquel tema que me impactara como nos aconteceu a todos. E hoxe, que se cumpren once anos, que se fixo pública unha sentenza irrisoria, quero recorrer a aquelas páxinas que gardo con moito agarimo (aínda que me dá tamén un pouco de pudor compartilas, todo hai que dicilo). Sen engadir moito máis, por aquilo de que as imaxes falan:

O punto de partida da catástrofe.

Cuando no hay explicación posible

Muchas veces se dice eso de que la mente humana es muy complicada y de que nos cuesta entendernos entre nosotros. Me refiero al día a día, a situaciones cotidianas que, al final, no suelen tener siquiera especial relevancia. Pero luego hay casos como el de la niña asesinada hace casi una semana en Santiago, Asunta Basterra Porto, que van mucho más allá, en los que por más explicación (que no justificación, algo que ni se puede contemplar) que busques, se antoja completamente imposible hallarla.

Asunta Basterra, en el inicio del curso en el instituto
Rosalía de Castro de Santiago donde estudiaba, muy
pocos días antes de que acabasen con su vida.
Foto: La Voz de Galicia.

La humanidad de Angrois y la vida que ya no existe

Este post es para compartir alguna opinión en relación con el accidente de tren de Santiago que en un principio me iba a guardar para mí, por ser consciente de que seguramente no era demasiado políticamente correcta. Pero ha sido la carta de un vecino de Angrois publicada hoy en La Voz de Galicia la que me ha animado a volver otra vez sobre un tema que ya traté hace unos días pero para centrarme en otros aspectos diferentes. Lo haré partiendo de algunas frases de esta persona que no se identifica:

"En la pequeña aldea de Angrois hay muchos ancianos. Cuando alguno tropieza y cae al suelo corremos a levantarlo. Es una reacción espontánea, humana. Eso hicimos la noche del 24 de julio".

"El Ayuntamiento se reúne en pleno, nos concede la medalla de oro de Santiago. Un malagueño recoge firmas para nominarlos al príncipe de Asturias. Viene el alcalde, nos comunica el premio. «Gracias, pero no queremos nada» "

Foto de los vecinos con la que La Voz de Galicia
ilustra la carta publicada en el periódico.

Periodismo y tragedia

En el post anterior, pocas horas después de producirse el accidente de tren de Santiago y sin conocer realmente todavía su magnitud -iban 35 fallecidos en el momento de publicarlo, al filo de la medianoche-, no quise comentar nada en relación a algunas prácticas periodísticas que ya entonces habían empezado a llamar la atención y que, con el paso de las horas, no hicieron más que multiplicarse. Hoy, ya en frío, sí quiero reflexionar sobre algunos aspectos, más como la espectadora/oyente/lectora que fui que como una periodista que nunca se ha visto en la situación de cubrir un suceso así (*con una pequeña excepción que cuento al final de esta entrada) ni mucho menos ha tenido que tomar decisiones al respecto de cómo hacerlo.

Foto: Twitter de TVG.

Galicia de loito

Hoxe é o Día de Galicia, 25 de xullo, festividade de Santiago Apóstolo. Pouco antes das nove da noite de onte descarrilaba un tren nas proximidades da capital galega, desencadeando unha das peores traxedias ferroviarias das últimas décadas, con máis de 77 falecidos (35 nos intres de publicar este post; as cifras foron medrando pouco a pouco de xeito arrepiante mentres comezabamos a ver as primeiras imaxes do acontecido, desde as "polo menos catro" ao dato actual). Creo que fomos moitos os galegos que tivemos a sensación de que podíamos ter estado alí dentro, que fixemos ese percorrido ou similares en moitísimas ocasións.

Colas en Santiago de Compostela para doar sangue. Foto: @marcosesperon.

Cans, dez anos mantendo a esencia do agroglamour

LEER EN CASTELLANO

Personaxes populares que aparecen en chimpíns -pequeno vehículo de labranza axeitado para traballar en pequenas fincas, segundo o seu dicionario-, proxeccións en dependencias de casas particulares, coloquios en leiras e grandes dosis de música e humor. É o Festival de Cans, no Porriño, que estes días -ao mesmo tempo que Cannes, cuxa coincidencia no nome propiciou o nacemento do evento galego- celebrou a súa décima edición. Din os que o coñecen ben que o que o diferenza do resto é que é un festival para a xente e non para a industria. Dicíao Wyoming -unha das estrelas convidadas deste ano- nun vídeo promocional con Gonzo e o di o seu director, Alfonso Pato (reproduzo ao final do post unha entrevista que tiven oportundiade de facerlle días atrás). As imaxes desta entrada fotográfica que lle quiero dedicar hoxe a Cans encárganse de corroboralo:

Tele e Letras

Hoxe, Día das Letras Galegas, vouno celebrar do meu xeito particular. Neste blog hai uns cantos posts sobre as series americanas e españolas das últimas dúas décadas. Sen embargo, aínda non destinara espazo ás ficcións televisivas galegas, así que aproveito esta data para lembrar Mareas Vivas, unha produción que marcou un fito na ficción galega, que contribuíu á normalización da lingua (especialmente dos fenómenos da gheada e o seseo) e na que, ademais, chegou a intervir o persoeiro ao que este ano se lle homenaxea na festividade das Letras: Roberto Vidal Bolaño (parte final do post).

Mareas Vivas emitiuse na Televisión de Galicia entre 1998 e 2002 (150 episodios) e supuxo un grande éxito, acadando
cotas de pantalla de ata o 50% e plantando cara mesmo aos inicios de Operación Triunfo. Nela participaron
moitos dos que hoxe son os principais actores do audiovisual galego e algúns dos cales acadaron
recoñecemento tamén fóra da comunidade. Foi creada por Antón Reixa e producida por Voz Audiovisual.

A Xunta, a familia e gastar no importante

Este é un post moi moi breve para compartir aquí un vídeo curioso correspondente a un spot da Xunta de Galicia con motivo do Día da Familia que, non sei desde cando, pero resulta que é hoxe. Limítome a trancribir o que di, e déixovolo para que vexades e xulguedes. A maiores, unha única reflexión a raíz da mensaxe que nos queren transmitir: Se só gastan no importante, ¿de verdade era necesario investir cartos en semellante contido audiovisual? O de que non fan nada que eu non faría é moito dicir...

"Non gastar máis do que se ten"

"Dar a quen máis o necesita"

"Centrarse no verdadeiramente importante"

"Temos o mellor modelo do que aprender, as familias galegas"

"Non facemos nada que ti non farías"

Ao vento; as Fragas do Eume un ano despois

Leer en castellano

Hai un ano dediquei bastante espazo neste blog a un acontecemento que lembraba a outras traxedias ecolóxicas ocorridas máis tempo atrás en Galicia: o incendio que afectou ás Fragas do Eume un 1 de abril coma hoxe, o de 2012. Co tempo, como acontece con case todo, este feito foi caendo no esquecemento e, case sen decatarme, transcorreron xa 365 días.

Entre onte e hoxe lin algunhas reportaxes sobre que fora da zona neste tempo e as distintas versións existentes ao respecto (en concreto, recomendo esta: Fragas do Eume, Año I). A dicir verdade, non pensara en volver sobre este tema aquí. Ata que vin un documental -grazas, Víctor, por descubrirmo- deses que, aínda que non teña moito máis que engadir, gústame que teñan cabida neste espazo meu, coma, por exemplo o post Here comes the sun, que aproveito para lembrar. Hoxe tócalle a este outro:

El presidente y el narcotraficante, una amistad de los 90

Feijoo y el contrabandista. Así se titula un amplio reportaje en El País de hoy donde se refleja la amistad que unió en los 90, justo cuando el actual presidente de la Xunta empezaba a despuntar en su carrera política, al dirigente popular y a Marcial Dorado Baúlde, condenado por narcotráfico.

Imagen de Feijoo y Dorado en la portada de El País de hoy.

Galicia de cine

Leer en castellano

O pasado luns, o programa da Cadena SER Hora 25 emitíase desde Cangas. E desde este municipio pontevedrés, Àngels Barceló charlaba con Fernando León de Aranoa sobre a película que este dirixiu e rodou na miña cidade (Vigo) hai agora dez años, a celebrada Los lunes al sol -Os luns ao sol- que protagonizaban, entre outros, Javier Bardem e un daquela case descoñecido -non para o público galego, que sempre o lembrará coma o xuíz de Mareas Vivas- Luis Tosar. Isto inspiroume para facer neste post un repaso polas principais cintas rodadas ou producidas en Galicia nos últimos quince anos.


As máis destacadas...

LA LENGUA DE LAS MARIPOSAS - A LINGUA DAS BOLBORETAS (1999)

Baseada no relato de Manuel Rivas A lingua das bolboretas -incluído
 no seu libro ¿Que me queres, amor?- , parte das escenas desta película rodáronse
 no ourensán municipio de Allariz, que representaba ao rural galego de 1936. É a
primeira de varias películas que veremos a continuación nas que José Luis Cuerda,
 o seu director, escolleu Galicia como escenario das súas rodaxes. Fernando Fernán Gómez 
e o daquela neno Manuel Lozano eran o mestre e o seu alumno protagonistas.
Acadou, alén do éxito de crítica, o premio Goya ao mellor guión adaptado
máis doce nominacións adicionais, entre outros galardóns.

Periodista, que no comunicadora

Hace tiempo que no escribo sobre la vida de parada, que incluye, entre otras cosas, estar continuamente pendiente de cualquier oferta o convocatoria de beca que pueda surgir y probar suerte con toda aquella que se te ponga por delante. Muchas las pides sabiendo que las opciones son cero, y en las que tienes una mínima esperanza, el resultado suele ser el mismo.

Así, pedí hace unas semanas una beca de comunicación institucional de la Deputación de Pontevedra. Había visto últimamente otras similares del resto de las diputaciones provinciales gallegas a las que no podía acceder por no estar empadronada en las mismas. En este caso, cumplía ese requisito y creía, ingenua de mí, que también el principal: ser licenciada en "comunicación, publicidad y relaciones públicas, protocolo o diseño gráfico". Sí, incluso diseño gráfico.

Sonrisas a pie de urna

No voy a decir lo mismo de siempre. No voy a hablar de decepción e incomprensión respecto a los resultados de las elecciones autonómicas celebradas este domingo en Galicia -en las que se impuso el Partido Popular con una clara mayoría absoluta, lo que supone que su candidato, Alberto Núñez Feijoo, estará al frente de la presidencia de la comunidad durante otros cuatro años-. Para eso ya utilicé las redes sociales. Y los medios ya nos ofrecen hoy todo tipo de informaciones y análisis (también de los comicios vascos).

Pero esos mismos medios -y las propias redes sociales, más presentes en cada proceso electoral al que nos enfrentamos de un tiempo a esta parte- nos han dejado también algunas imágenes para la sonrisa tomadas durante la jornada electoral, y esas son las que quiero recoger en esta entrada:

Voto nulo con mensaje en una papeleta del PP
en un colegio de Ourense. Foto obtenida de la
 cuenta de Twitter @ptaboadap.

A Galicia do PP: "manda carallo, botafumeiro"

Leer en castellano

Limítome hoxe a deixarvos este vídeo da canción de campaña do PPdG, Veña Galicia, interpretada por Los Limones -grupo no que xa confiara o partido no 2009, cando xa prometían con frases coma "Chegou o momento / Galicia, no peito, nos feitos, nos beizos"- e, debaixo, a transcrición da letra. A partir de aí, que cada un xulgue...

Feijoo, o seu propio peor inimigo

Leer en castellano

Cando hai uns días tiven coñecemento da existencia da web feijoo2012.com e vin o seu contido, pensei que se trataba dun hackeo. Souben dela por Twitter, e xa ía advertida de que, polo menos naqueles intres, o que alí atoparía non respondía ao que un pode agardar nestes casos -propaganda electoral a favor de Feijoo, exaltación das súas virtudes, etc., etc., etc.-.

Pero precisamente o que máis me sorprendeu é que non se trataba de ningún hackeo, era consecuencia da falta de previsión do Partido Popular, ao que non se lle ocorreu -ou  polo menos, remítome aos feitos, non o fixo- mercar ese dominio antes de que se lle adiantasen outras persoas -nin idea da súa identidade- que o empregan para deixalo en evidencia. Un erro maiúsculo se temos en conta que o usuario de Twitter do presidente en funcións e candidato á Xunta, Alberto Núñez Feijoo, é @Feijoo2012 e que xa na anterior campaña usara o "Feijoo 2009".

Coma sempre, o de sempre

Hoxe tiña que ser -segue a ser malia o que vou contar, de feito- un día de celebración para os que quixemos que houbese versión de Twitter traducido ao galego igual que no resto das linguas cooficiais de España. Un grupo no que me inclúo* (aclaración ao final deste post). Pero estamos en precampaña electoral -golpeada hoxe, por certo, pola noticia da detención do alcalde socialista de Ourense, Francisco Rodríguez, na que deu en chamarse Operación Pokemon- e o partido de Goberno non puido resistir a tentación de "apuntarse un tanto", como se adoita dicir, aproveitando esta noticia. Así foi como souben eu do tema:

Conversa entre os resposnables da conta que promoveu
a campaña e os do perfil oficial da Xunta de Galicia.

La Vuelta 2012 en Vigo

Con las discrepancias entre la Diputación de Pontevedra (PP) y el Concello de Vigo (PSOE) -este último retiró los banderines colocados por la primera señalizando el recorrido, al alegar que incumplían una ordenanza municipal aprobada por el propio Partido Popular- de fondo, la Vuelta ciclista a España 2012 ha pasado hoy por Vigo. La salida tuvo lugar en Ponteareas y las fotos que reproduzco corresponden a su paso por la calle Sanjurjo Badía antes de abandonar la ciudad camino del final en Sanxenxo:

La calle se fue llenando poco a poco durante la hora previa
 a la llegada del pelotón.